Arapçada tekil ve çoğulun yanında bir de tesniye (الْمُثَنَّى, ikil) vardır: tam iki varlık için kullanılır. Türkçede karşılığı yoktur; "iki kitap" gibi söylenir.
Yapılışı
Tekil isme merfuda ـَانِ, mansub ve mecrurda ـَيْنِ eklenir. Tenvin düşer.
| Tekil | Merfu | Mansub / Mecrur |
|---|---|---|
| كِتَابٌkitâbun | كِتَابَانِkitâbâni | كِتَابَيْنِkitâbeyni |
| طَالِبٌtâlibun | طَالِبَانِ | طَالِبَيْنِ |
| طَالِبَةٌtâlibetun | طَالِبَتَانِtâlibetâni | طَالِبَتَيْنِtâlibeteyni |
Müennes kelimelerde ة, ت olur: طَالِبَةٌ → طَالِبَتَانِ.
جَاءَ الطَّالِبَانِcâe't-tâlibâniİki öğrenci geldi.
رَأَيْتُ الطَّالِبَيْنِraeytü't-tâlibeyniİki öğrenciyi gördüm.
ذَهَبْتُ إِلَى الْمَدْرَسَتَيْنِzehebtü ilâ'l-medreseteyniİki okula gittim.
Uyum
- Sıfat ikil olur: طَالِبَانِ جَدِيدَانِ (iki yeni öğrenci).
- Haber ikil olur: الطَّالِبَانِ مُجْتَهِدَانِ (iki öğrenci çalışkandır).
- Cansız ikil bile ikil uyum ister (cansız çoğuldan farkı): الْكِتَابَانِ جَدِيدَانِ (iki kitap yenidir).
- Fiil özneden önce gelirse tekil kalır, özne sonra gelirse ikil olur: ذَهَبَ الطَّالِبَانِ ama الطَّالِبَانِ ذَهَبَا.
Zamir ve işaret isimleri
| Müzekker | Müennes | |
|---|---|---|
| Bu ikisi | هَذَانِ / هَذَيْنِ | هَاتَانِ / هَاتَيْنِ |
| Onlar (ikisi) | هُمَا | |
| Siz (ikiniz) | أَنْتُمَا | |
Bkz. zamirler ve işaret isimleri.
İzafette ikil
İkil bir kelime mudaf olursa sondaki نِ düşer:
كِتَابَا الطَّالِبِkitâbâ't-tâlibiöğrencinin iki kitabı (merfu)
فِي كِتَابَيِ الطَّالِبِfî kitâbeyi't-tâlibiöğrencinin iki kitabında (mecrur)
İki şeyden biri
أَحَدُهُمَا طَوِيلٌ وَالْآخَرُ قَصِيرٌehaduhumâ tavîlun ve'l-âharu kasîrunBirisi uzun, diğeri kısadır.
Bu kalıpla iki kişiden/şeyden birini ötekiyle karşılaştırırsınız. Çoğul için çoğul türleri; i'rab düzeni için i'rab.