Nahivالنحو

Nida: Seslenme (يَا)

يَا edatıyla seslenme: özel isim, tamlama ve ال'li isimde münadanın aldığı biçim.

Yaklaşık 2 dakikalık okuma

Nida (النِّدَاء), birine seslenmektir. En yaygın edat يَا'dır ("ey"). Seslenilen isme münada (مُنَادَى) denir.

Üç durum

1) Tek kelimelik özel isim ya da belirsiz isim

Münada damme alır, tenvin düşer:

مُحَمَّدٌ → يَا مُحَمَّدُyâ MuhammedüEy Muhammed!
يَا طَالِبُyâ tâlibüEy öğrenci!
يَا طُلَّابُyâ tullâbüEy öğrenciler!

2) Tamlama (mudaf) olan münada

İlk kelime (mudaf) mansub olur:

أُخْتُ حَامِدٍ → يَا أُخْتَ حَامِدٍyâ uhte HâmidinEy Hamid'in kız kardeşi!
يَا طَالِبَ الْعِلْمِyâ tâliba'l-ilmiEy ilim talebesi!
يَا عَبْدَ اللَّهِyâ abdallâhiEy Abdullah!

Tamlama yapısı için izafet.

3) ال'li isim

يَا, doğrudan ال'li isimle kullanılmaz; araya أَيُّهَا (müzekker) ya da أَيَّتُهَا (müennes) girer:

يَا أَيُّهَا الطَّالِبُyâ eyyuhe't-tâlibüEy öğrenci!
يَا أَيَّتُهَا الطَّالِبَةُyâ eyyetühe't-tâlibetüEy (kız) öğrenci!
يَا أَيُّهَا النَّاسُyâ eyyuhe'n-nâsüEy insanlar!

Buradaki ال'li isim merfu okunur.

Belirsiz (kimliği belli olmayan) münada

Seslenilen kişi belirli değilse ve isim tek kelimeyse münada mansub olur:

يَا غَافِلًا وَالْمَوْتُ يَطْلُبُكَyâ gâfilen vel-mevtü yatlubükeEy gâfil! Ölüm seni arıyor.
Özet: Tek kelime → damme; tamlama → ilk kelime fetha (mansub); ال'li isim → أَيُّهَا / أَيَّتُهَا ile. Belirlilik için nekira ve marife.

İlgili Konular

Bu Konuyu İşleyen Dersler

Bu konuyu derslerde örneklerle pekiştirmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →