Genel Gramerالقواعد

Müzekker ve Müennes (Eril ve Dişil)

Arapçada her ismin eril ya da dişil olması, müennes alametleri ve uyum kuralları.

Yaklaşık 2 dakikalık okuma

Türkçede dil bilgisel cinsiyet yoktur; Arapçada ise her isim müzekker (مُذَكَّر, eril) ya da müennes (مُؤَنَّث, dişil) sayılır. Sıfatlar, işaret isimleri ve fiiller isme göre şekil alır. Bu yüzden yeni bir isim öğrenirken cinsiyetini de öğrenin.

Müennes yapmak

En yaygın yol, müzekker kelimenin sonuna ة (ta-i merbûta) eklemektir:

MüzekkerMüennesAnlamı
طَالِبٌtâlibunطَالِبَةٌtâlibetunöğrenci (erkek / kız)
مُدَرِّسٌmuderrisunمُدَرِّسَةٌmuderrisetunöğretmen (erkek / kadın)
مُسْلِمٌmuslimunمُسْلِمَةٌmuslimetunMüslüman
كَبِيرٌkebîrunكَبِيرَةٌkebîretunbüyük
جَدِيدٌcedîdunجَدِيدَةٌcedîdetunyeni

ة kelime sonunda durulduğunda "h/e" gibi hafif bir sesle biter; cümle içinde devam edilirse "t" sesi gelir: مَدْرَسَةٌ (medresetun).

Alametsiz müennesler

Bazı isimler ة taşımadığı hâlde müennestir. Bunlar ezberlenir:

  • Doğal dişiller: أُمٌّ (anne), بِنْتٌ (kız), أُخْتٌ (kız kardeş)
  • Çift olan organlar: عَيْنٌ (göz), يَدٌ (el), رِجْلٌ (ayak), أُذُنٌ (kulak)
  • Bazı cansız isimler: شَمْسٌ (güneş), أَرْضٌ (yer, dünya), دَارٌ (ev)
Dikkat: ة ile biten her kelime müennes değildir. Örneğin خَلِيفَةٌ (halife) ve حَمْزَةُ (erkek ismi) müzekkerdir.

Uyum

Sıfat, isimle cinsiyette uyuşur:

طَالِبٌ جَدِيدٌtâlibun cedîdunyeni bir (erkek) öğrenci
طَالِبَةٌ جَدِيدَةٌtâlibetun cedîdetunyeni bir (kız) öğrenci

Aynı uyum cümlede haber (mübteda–haber) ve fiilde de aranır. Fiil için mazi fiil çekimi konusuna bakın.

İlgili Konular

Bu Konuyu İşleyen Dersler

Bu konuyu derslerde örneklerle pekiştirmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →