İsm-i tafdil (اسْمُ التَّفْضِيل), bir sıfatın "daha …" ve "en …" derecesini bildirir. Kalıbı أَفْعَلُ'dür.
Sık kullanılanlar
| Sıfat | İsm-i tafdil | Anlamı |
|---|---|---|
| كَبِيرٌ büyük | أَكْبَرُekberu | daha büyük |
| صَغِيرٌ küçük | أَصْغَرُesgaru | daha küçük |
| سَهْلٌ kolay | أَسْهَلُeshelu | daha kolay |
| جَمِيلٌ güzel | أَجْمَلُecmelu | daha güzel |
| طَوِيلٌ uzun | أَطْوَلُetvelu | daha uzun |
| قَرِيبٌ yakın | أَقْرَبُekrabu | daha yakın |
| بَعِيدٌ uzak | أَبْعَدُeb'adu | daha uzak |
| كَثِيرٌ çok | أَكْثَرُekseru | daha çok |
| قَلِيلٌ az | أَقَلُّekallu | daha az |
| رَخِيصٌ ucuz | أَرْخَصُerhasu | daha ucuz |
Özel durumlar: خَيْرٌ (daha iyi, en iyi) ve شَرٌّ (daha kötü) أَفْعَلُ kalıbında değildir. Ayrıca أَحَبُّ (daha sevgili) kökü çifte harfli olduğu için أَحْبَبُ yerine böyle söylenir.
1) Karşılaştırma: أَفْعَلُ مِنْ
İsm-i tafdilden sonra مِنْ ve karşılaştırılan isim gelir. Bu kullanımda kalıp cinsiyet ve sayıya göre değişmez.
2) Üstünlük: "en …"
İsm-i tafdil bir isme mudaf olursa "en …" anlamı verir (izafet):
Müennes biçimi: فُعْلَى
Üstünlük (en …) bildiren müennes isimlerde ال ile birlikte فُعْلَى kalıbı kullanılır: أَكْبَرُ → الْكُبْرَى, أَصْغَرُ → الصُّغْرَى, أَحْسَنُ → الْحُسْنَى.
Sınır
Renk ve beden kusuru bildiren sıfatlar (أَحْمَرُ, أَعْرَجُ gibi) zaten أَفْعَلُ kalıbındadır, bu yüzden bunlardan tafdil yapılmaz. "Daha kırmızı" demek için أَشَدُّ حُمْرَةً (eşeddü humraten) kullanılır. Hayret ifadesi için taaccüp.