Harf-i cer (حَرْفُ الْجَرِّ), isimden önce gelip onu mecrur yapan edattır: kendinden sonraki isim kesre ya da tenvin kesre alır. Türkçedeki çekim ekleri ve ilgeçlerin (-e, -de, -den, ile, için) karşılığıdır.
Sık kullanılan harf-i cerler
| Harf-i cer | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| مِنْmin | -den, -dan | مِنَ الْمَدِينَةِminel-medîneti — şehirden |
| إِلَىilâ | -e, -a (yönelme) | إِلَى الْمَدْرَسَةِilel-medresetî — okula |
| فِيfî | -de, -da, içinde | فِي الْبَيْتِfîl-beyti — evde |
| عَلَىalâ | üzerinde | عَلَى الْمَكْتَبِalel-mektebi — masanın üzerinde |
| عَنْan | -den (uzaklaşma), hakkında | عَنِ الدَّرْسِanid-dersi — dersten / ders hakkında |
| بِbi | ile, -de (bitişik yazılır) | بِالْقَلَمِbil-kalemi — kalemle |
| لِli | için, -e (bitişik yazılır) | لِلطَّالِبِlit-tâlibi — öğrenci için |
| كَke | gibi (bitişik yazılır) | كَالشَّمْسِkeş-şemsi — güneş gibi |
| حَتَّىhattâ | -e kadar, -ceye kadar (bitişik yazılmaz) | حَتَّى الصَّبَاحِhattâ's-sabâhi — sabaha kadar |
Mecrur isim
فِي بَيْتٍfî beytinbir evde (belirsiz: tenvin kesre)
فِي الْبَيْتِfîl-beytievde (belirli: kesre)
Okunuş notları:
- مِنْ ve عَنْ, ال'den önce gelince sonundaki harf hareke alır: مِنَ الْمَدِينَةِ, عَنِ الدَّرْسِ.
- لِ + ال birleşir: لِلطَّالِبِ ("li" + "et-tâlib").
Zamirle kullanım
Harf-i cerlere bitişik zamir eklenir (bkz. zamirler):
| Örnek | Anlamı |
|---|---|
| لِيlî | bana / benim (var anlamında) |
| لَكَleke | sana (erkek) |
| لَهُlehu | ona (erkek) |
| لَهَاlehâ | ona (kadın) |
| فِيهِfîhi | onda, onun içinde |
| عَلَيْهِaleyhi | onun üzerinde |
| إِلَيْكَileyke | sana |
لِي كِتَابٌlî kitâbunBenim bir kitabım var. (Arapçada "sahip olmak" bu şekilde söylenir.)
İsim tamlaması için izafet konusuna da bakın.