دَرْس 17

Lâm Harf-i Ceri (Sahiplik)

s. 38 - 41

Konu Anlatımı

Bu derste sahiplik/aidiyet bildiren لِ harf-i ceri ve müennes kelime dağarcığı işlenir. لِ (li) harf-i ceri: "için, -e ait, -in" anlamı taşır; bir şeyin kime ait olduğunu bildirir. Kendinden sonraki ismi mecrur yapar. Örnek: هَذَا لِمُحَمَّدٍ (bu Muhammed'indir / Muhammed'e aittir). Karşılaştırma — iki sahiplik yolu: • İzâfet: كِتَابُ مُحَمَّدٍ (Muhammed'in kitabı) — doğrudan tamlama.

Kelimeler

لِliiçin, -e ait, -in (sahiplik)

لِمَنْlimenkimin

لِلَّهِlillâhiAllah'ındır

قِدْرkıdrtencere (müennes)

يَدyedel (müennes)

Örnek Cümle

هَذَا لِمُحَمَّدٍ.Bu Muhammed'indir.

Konu Anlatımı (devamı)

• لِ ile: هَذَا الْكِتَابُ لِمُحَمَّدٍ (bu kitap Muhammed'indir) — edatla. "Kimin?" sorusu: لِمَنْ (limen) ile sorulur: لِمَنْ هَذَا الْكِتَابُ؟ هُوَ لِمُحَمَّدٍ (Bu kitap kimindir? O Muhammed'indir). Müennes kelimeler: Bu derste işitilerek öğrenilen (semâî) müennes kelimeler pekiştirilir: قِدْر (tencere), يَد (el), عَيْن (göz), أُذُن (kulak), أَنْف (burun — bu müzekkerdir), فَم (ağız), بَقَرَة (inek), شَمْس (güneş). Önemli: لِ'den sonra Allah lafzı gelince özel okunur: اَلْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ لِلَّهِ (doğu ve batı Allah'ındır — li + Allah = lillâh).

Tüm Kelimeler

عَيْنayngöz (müennes)

أُذُنüzünkulak (müennes)

فَمfemağız

بَقَرَةbakarainek

اَلْمَشْرِقel-meşrikdoğu

Örnek Cümleler

لِمَنْ هَذَا الْكِتَابُ؟ هُوَ لِحَامِدٍ.

Bu kitap kimindir? O Hamid'indir.

هَذَا الْقَلَمُ لِعَلِيٍّ.

Bu kalem Ali'nindir.

اَلْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ لِلَّهِ.

Doğu ve batı Allah'ındır.

هَذِهِ يَدٌ وَهَذِهِ عَيْنٌ.

Bu bir el ve bu bir gözdür.

İpuçları

لِ harf-i ceri sahiplik bildirir: هَذَا لِمُحَمَّدٍ = bu Muhammed'indir.
'Kimin?' sorusu لِمَنْ ile sorulur.
لِ kendinden sonraki ismi mecrur yapar (esre).
قِدْر، يَد، عَيْن، أُذُن gibi kelimeler semâî müennestir.

Quiz

1.لِ harf-i ceri ne bildirir?

YerZamanSahiplik/aidiyetYön

2.'Kimin?' sorusu Arapça nasıl sorulur?

مَنْلِمَنْمَاأَيْنَ

3.'هَذَا لِمُحَمَّدٍ' ne demektir?

Bu Muhammed'dirBu Muhammed'indirMuhammed neredeBu kim

4.لِ'den sonra gelen isim hangi haldedir?

MerfuMansubMecrurSakin

5.يَد kelimesinin anlamı ve cinsi nedir?

el — müennesayak — müzekkergöz — müenneskulak — müzekker

6.'لِلَّهِ' ifadesi nasıl oluşur?

لِ + اللهِلَ + اللهلِي + اللهل + له

7.اَلْمَشْرِق kelimesinin anlamı nedir?

BatıDoğuKuzeyGüney

8.Cümle kur: Bu Muhammed'indir.

9.Cümle kur: Bu kalem Ali'nindir.

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →