Leyse'nin Kullanımı 3

Konu Anlatımı (devamı)

Dersin ikinci yarısında yeni bir yapı tanıtılıyor: haberin öne geçmesi. لِي ثَلَاثُ أَخَوَاتٍ (benim üç kız kardeşim var) gibi bir cümlede لِي (harf-i cer + zamir) aslında haberdir, fakat cümlenin başında yer alır; buna haberun mukaddem (öne geçmiş haber) denir. Bu durumda müpteda gecikmeli gelir ve mübtedaun muahhar adını alır. Bu tür bir cümlenin başına إِنَّ geldiğinde (إِنَّ لِي ثَلَاثَ أَخَوَاتٍ gibi), öne geçmiş haber yine إِنَّ'nin haberi olarak kalırken, gecikmeli müpteda artık إِنَّ'nin ismi olarak mansûb okunur — bu yüzden ثَلَاثُ değil ثَلَاثَ şeklinde gelir. Bu kural, cep, banka, postane, nehir gibi kelimelerle kurulan çeşitli örneklerle (cebimde 100 riyal var, bankada 1000 dolarım var, Hindistan'da birçok nehir var) pekiştiriliyor.

Tüm Kelimeler

Örnek Cümleler

İpuçları

• لَيْسَ ile kurulan olumsuz cevaplarda, önce لَا (hayır) ile başlanır, ardından لَيْسَ'nin ilgili şahıs çekimi kullanılır: لَا، أَبِي لَيْسَ بِمُهَنْدِسٍ.
• Haber, harf-i cer + mecrur isimden oluşuyorsa (لِي، فِي...gibi), genellikle öne geçer — buna haberun mukaddem denir; müpteda gecikmeli gelir (mübtedaun muahhar): لِي ثَلَاثُ أَخَوَاتٍ.
• Böyle bir cümlenin başına إِنَّ geldiğinde, öne geçmiş haber yine إِنَّ'nin haberi olarak kalır, gecikmeli müpteda ise إِنَّ'nin ismi olarak mansûb okunur: إِنَّ لِي ثَلَاثَ أَخَوَاتٍ.
• مِائَة (100) ve أَلْف (1000) sayıları إِنَّ'nin ismi olduğunda da aynı kural geçerlidir: temyizleri müfret, nekira ve mecrûr kalır — إِنَّ فِي جَيْبِي مِائَةَ رِيَالٍ.

Quiz