دَرْس 43

Cem' Ğayr-i Akil İsmin İşareti

s. 94, 95

Konu Anlatımı

Bu derste cansız (ğayr-i âkil) çoğul isimleri işaret etme kuralı pekiştirilir. Önceki derste öğrenilen "cansız çoğul = tekil dişil" kuralının işaret isimlerine uygulanışıdır. Temel kural: Cansız bir çoğulu işaret ederken, çoğul işaret ismi (هَؤُلَاءِ / أُولَئِكَ) değil, tekil dişil işaret ismi kullanılır: • Yakın: هَذِهِ → هَذِهِ كُتُبٌ (bunlar kitaplardır) • Uzak: تِلْكَ → تِلْكَ بُيُوتٌ (şunlar…

Kelimeler

هَذِهِhâzihîbu/bunlar (cansız çoğul için)

تِلْكَtilkeşu/şunlar (uzak cansız çoğul)

هَؤُلَاءِhâülâibunlar (akıllı çoğul)

كُتُبkütübkitaplar

بُيُوتbüyûtevler

Örnek Cümle

هَذِهِ كُتُبٌ.Bunlar kitaplardır.

Konu Anlatımı (devamı)

evlerdir) Karşılaştırma: • Akıllı çoğul: هَؤُلَاءِ طُلَّابٌ (bunlar öğrencilerdir — çoğul işaret). • Cansız çoğul: هَذِهِ كُتُبٌ (bunlar kitaplardır — tekil dişil işaret). Yaygın hata: هَؤُلَاءِ كُتُبٌ demek yanlıştır; çünkü kitaplar cansızdır. Doğrusu هَذِهِ كُتُبٌ. Örnekler: هَذِهِ سَيَّارَاتٌ (bunlar arabalardır), تِلْكَ أَبْوَابٌ (şunlar kapılardır), هَذِهِ أَقْلَامٌ جَدِيدَةٌ (bunlar yeni kalemlerdir). Bu kural, cansız çoğullarla doğru işaret cümleleri kurmak için gereklidir.

Tüm Kelimeler

سَيَّارَاتseyyârâtarabalar

أَبْوَابebvâbkapılar

أَقْلَامaklâmkalemler

غَيْر عَاقِلgayru âkilcansız/akılsız

جَدِيدَةcedîdeyeni (tekil dişil)

Örnek Cümleler

تِلْكَ بُيُوتٌ.

Şunlar evlerdir.

هَذِهِ سَيَّارَاتٌ جَدِيدَةٌ.

Bunlar yeni arabalardır.

تِلْكَ أَبْوَابٌ.

Şunlar kapılardır.

هَؤُلَاءِ طُلَّابٌ.

Bunlar öğrencilerdir. (akıllı → çoğul işaret)

İpuçları

Cansız çoğulu işaret: tekil dişil (هَذِهِ / تِلْكَ), çoğul işaret değil.
هَذِهِ كُتُبٌ doğru; هَؤُلَاءِ كُتُبٌ yanlış.
Akıllı çoğul هَؤُلَاءِ/أُولَئِكَ alır.
Cansız çoğulun sıfatı da tekil dişil: هَذِهِ كُتُبٌ جَدِيدَةٌ.

Quiz

1.Cansız bir çoğulu işaret ederken hangisi kullanılır?

هَؤُلَاءِهَذِهِ (tekil dişil)أُولَئِكَهُمْ

2.'Bunlar kitaplardır' doğru kullanımı hangisidir?

هَؤُلَاءِ كُتُبٌهَذِهِ كُتُبٌهُمْ كُتُبٌهَذَا كُتُبٌ

3.Uzaktaki cansız çoğul için hangisi kullanılır?

أُولَئِكَتِلْكَذَلِكَهُمْ

4.هَؤُلَاءِ hangi tür çoğul için kullanılır?

CansızAkıllı (insan)Her ikisiHiçbiri

5.'هَؤُلَاءِ كُتُبٌ' neden yanlıştır?

Kitaplar dişilKitaplar cansız, çoğul işaret almazDoğrudurYakın olduğu için

6.Cansız çoğulun sıfatı nasıl olur?

ÇoğulTekil dişilTekil erilİkil

7.أَبْوَاب kelimesinin anlamı nedir?

EvlerKapılarKitaplarKalemler

8.Cümle kur: Bunlar kitaplardır.

9.Cümle kur: Şunlar evlerdir.

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →