دَرْس 38

Mazi, Muzari ve Atıflı Sayılar

s. 71 - 72

Konu Anlatımı

Bu ders, mazi (geçmiş zaman) ile muzari (şimdiki/geniş/gelecek zaman) fiil arasındaki farkı örneklerle netleştiriyor: ذَهَبَ (gitti) mazi iken يَذْهَبُ (gidiyor/gider/gidecek) muzaridir. Çeşitli mazi fiillerin muzari karşılıkları ezberletiliyor: كَتَبَ→يَكْتُبُ، جَلَسَ→يَجْلِسُ، ذَهَبَ→يَذْهَبُ، سَمِعَ→يَسْمَعُ، دَخَلَ→يَدْخُلُ، خَرَجَ→يَخْرُجُ، رَجَعَ→يَرْجِعُ، نَزَلَ→يَنْزِلُ، حَفِظَ→يَحْفَظُ…

Kelimeler

مَاضٍ / مُضَارِعmâdî / mudâri'geçmiş zaman / geniş-şimdiki-gelecek zaman

بَاب (الْأَبْوَاب السِّتَّة)bâb (el-ebvâbü's-sitte)altı bab (fiil kalıpları)

وَاحِدٌ وَعِشْرُونَvâhidün ve işrûneyirmi bir (21)

اِثْنَانِ وَعِشْرُونَisnâni ve işrûneyirmi iki (22)

ثَلَاثَةٌ وَعِشْرُونَselâsetün ve işrûneyirmi üç (23)

Örnek Cümle

كَتَبَ - يَكْتُبُ. جَلَسَ - يَجْلِسُ.Yazdı - yazar. Oturdu - oturur.

Konu Anlatımı (devamı)

gibi. Bu vesileyle fiillerin altı "bab"a (kalıba) ayrıldığı ilk kez tanıtılıyor — bu sınıflandırma mazi ve muzari fiildeki orta harfin harekesine göre yapılır (fetha-damme, fetha-kesre, fetha-fetha, kesre-fetha, damme-damme, kesre-kesre); detaylar ilerleyen derslerde işlenecek. Dersin ikinci bölümü 21'den 29'a kadar olan "atıflı sayılara" ayrılıyor — bu sayılar وَ (ve) bağlacıyla 20'ye bağlanır: وَاحِدٌ وَعِشْرُونَ (21), اِثْنَانِ وَعِشْرُونَ (22). 21 ve 22'de sayının ilk bölümü sayılanın cinsiyetine uyarken, 23'ten 29'a kadar (3-10 arası sayılardaki kutupsallık kuralına benzer şekilde) ilk bölüm sayılanın cinsiyetine zıt olur: sayılan müzekkerse ة'li (dişil görünümlü) form — ثَلَاثَةٌ وَعِشْرُونَ رَجُلًا (23 adam) —, sayılan müennesse ة'siz (eril görünümlü) form kullanılır — ثَلَاثٌ وَعِشْرُونَ طَالِبَةً (23 kız öğrenci). Sayılan (madud) yine müfret, nekira ve mansûb olur.

Tüm Kelimeler

عَدَدٌ مَعْطُوفaded ma'tûfatıflı sayı

يَذْهَبُ / يَقْرَأُ / يَغْسِلُyezhebü / yakra'u / yağsilügider / okur / yıkar

يَكْتُبُ / يَجْلِسُyektübü / yeclisüyazar / oturur

حَرْفُ الْعَطْفِharfü'l-atfbağlaç harfi (و)

أَصْلٌaslkök, asıl

Örnek Cümleler

فِي الْفَصْلِ وَاحِدٌ وَعِشْرُونَ طَالِبًا.

Sınıfta yirmi bir öğrenci var.

فِي الْفَصْلِ ثَلَاثٌ وَعِشْرُونَ طَالِبَةً.

Sınıfta yirmi üç kız öğrenci var.

يَذْهَبُ أَبِي إِلَى السُّوقِ كُلَّ صَبَاحٍ.

Babam her sabah çarşıya gider.

مَتَى يَرْجِعُ أَبُوكَ مِنَ الْمَصْنَعِ؟

Baban fabrikadan ne zaman döner?

İpuçları

Mazi fiil geçmiş zamanı, muzari fiil ise şimdiki, geniş ve gelecek zamanın hepsini birden karşılar: ذَهَبَ (gitti) → يَذْهَبُ (gidiyor/gider/gidecek).
Fiiller altı "bab"a (kalıba) ayrılır; sınıflandırma mazi ve muzari fiildeki orta harfin harekesine göre yapılır.
21'den 29'a kadar olan sayılara "atıflı sayılar" denir, çünkü وَ bağlacıyla 20'ye bağlanırlar; 21-22'de ilk bölüm sayılana uyar, 23-29'da zıt olur.
Bu sayı grubunda da sayılan müfret, nekira ve mansûb olur (MNM formülü).

Quiz

1.Muzari fiil hangi zamanları karşılar?

Sadece şimdiki zamanŞimdiki, geniş ve gelecek zamanSadece geçmiş zamanSadece gelecek zaman

2.كَتَبَ fiilinin muzarisi hangisidir?

يَكْتِبُيَكْتُبُيَكْتَبُيُكْتَبُ

3.«Sınıfta yirmi bir öğrenci var» cümlesi nasıl kurulur?

فِي الْفَصْلِ وَاحِدٌ وَعِشْرُونَ طَالِبًافِي الْفَصْلِ إِحْدَى وَعِشْرُونَ طَالِبًافِي الْفَصْلِ وَاحِدٌ عِشْرُونَ طَالِبًافِي الْفَصْلِ عِشْرُونَ وَاحِدًا طَالِبًا

4.21-29 arası sayılar neden "atıflı sayı" olarak adlandırılır?

Çünkü tek kelimedirlerÇünkü وَ bağlacıyla 20'ye bağlanırlarÇünkü mebnidirlerÇünkü sadece erkekler için kullanılırlar

5.23-29 arası sayılarda ilk bölüm ile sayılan arasındaki ilişki nasıldır?

Tam uyumluZıt (11-19 kuralına benzer)İlişkisizSadece sayıya bağlı

6.«Sınıfta yirmi üç kız öğrenci var» cümlesi nasıl kurulur?

فِي الْفَصْلِ ثَلَاثَةٌ وَعِشْرُونَ طَالِبَةًفِي الْفَصْلِ ثَلَاثٌ وَعِشْرُونَ طَالِبَةًفِي الْفَصْلِ ثَلَاثَةٌ وَعِشْرُونَ طَالِبًافِي الْفَصْلِ عِشْرُونَ وَثَلَاثَةٌ طَالِبَةً

7.Fiiller kaç "bab"a (kalıba) ayrılır?

DörtBeşAltıSekiz

8.Cümle kur: Babam her sabah çarşıya gider

9.Cümle kur: Sınıfta yirmi bir öğrenci var

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →