دَرْس 36

Soru Edatları ve İsm-i Mevsul Tekrarı

s. 67 - 68

Konu Anlatımı

Bu ders önce مَعْنَى (anlam) kelimesine zamir bitiştiğinde sonundaki kısa elifin (elif maksura) uzun elife (elif memdûde) dönüştüğünü gösteriyor: مَعْنَاهُ (onun anlamı), مَعْنَاهَا (onun anlamı-f). Ardından ne anlamındaki مَا'nın harf-i cerlerle birleşimi işleniyor: مِنْ+مَا=مِمَّ (neden/hangi maddeden), بِ+مَا=بِمَ (ne ile), لِ+مَا=لِمَ (niçin, daha önce görülmüştü), عَنْ+مَا=عَمَّ (ne…

Kelimeler

اَلَّذِي (ج اَلَّذِينَ)elleZî (c. elleZîne)ki o (müzekker)

اَلَّتِي (ج اَللَّاتِي)elletî (c. ellâtî)ki o (müennes)

صِلَةsılaism-i mevsulden sonraki açıklayıcı cümle

مِمَّ (مِنْ+مَا)mimmeneden, ne ile

بِمَ (بِ+مَا)bimene ile

Örnek Cümle

مَنِ الرِّجَالُ الَّذِينَ دَخَلُوا بَيْتَكُمُ الْآنَ؟Şu anda evinize giren adamlar kim?

Konu Anlatımı (devamı)

hakkında) — bu birleşimlerde uzatma elifi düşer. Dersin ikinci yarısı ism-i mevsul (الَّذِي/الَّتِي, "ki o, olan") konusunu tekrar ediyor ve genişletiyor: tekil bir cümledeki müfret isim ve ona bağlı ism-i mevsul + sıla cümlesi, çoğula çevrildiğinde her ikisi de uyumlu hale getirilir — الرَّجُلُ الَّذِي دَخَلَ (giren adam) → الرِّجَالُ الَّذِينَ دَخَلُوا (giren adamlar). Aynı şekilde müennes için الْفَتَاةُ الَّتِي... → الْفَتَيَاتُ اللَّاتِي... dönüşümü uygulanıyor.

Tüm Kelimeler

عَمَّ (عَنْ+مَا)ammene hakkında

مَعْنَى (ج مَعَانٍ)ma'nâ (c. meânî)anlam

فَتَاة (ج فَتَيَات)fetâ(t) (c. fetayât)genç kız

اِمْرَأَة (ج نِسَاء)imraetün (c. nisâ)kadın

دَخَلَ (يَدْخُلُ)dehalegirdi

Örnek Cümleler

أَيْنَ الطُّلَّابُ الَّذِينَ جَاءُوا أَمْسِ؟

Dün gelen öğrenciler nerede?

الْفَتَيَاتُ اللَّاتِي عِنْدَ الْمُدِيرَةِ أَخَوَاتُ مَرْيَمَ.

Müdirenin yanındaki genç kızlar Meryem'in kız kardeşleridir.

بِمَ قَتَلْتَ الْحَيَّةَ؟ قَتَلْتُهَا بِالْحَجَرِ.

Yılanı ne ile öldürdün? Onu taşla öldürdüm.

مِمَّ خَلَقَ اللَّهُ الْإِنْسَانَ؟ خَلَقَهُ مِنْ طِينٍ.

Allah insanı neden yarattı? Onu çamurdan yarattı.

İpuçları

اَلَّذِي (müzekker) ve اَلَّتِي (müennes) ism-i mevsuller "ki o, olan" anlamı taşır ve kendisinden sonra bir sıla cümlesi alır.
Çoğul şekilleri اَلَّذِينَ (müzekker) ve اَللَّاتِي/اَللَّوَاتِي (müennes)'dir.
Ne anlamındaki مَا, harf-i cerlerle birleştiğinde uzatma elifi düşer: مِنْ+مَا=مِمَّ، بِ+مَا=بِمَ، لِ+مَا=لِمَ، عَنْ+مَا=عَمَّ.
Bir isim tekilden çoğula çevrilirken, ism-i mevsul ve sıla cümlesindeki fiil de sayı ve cinsiyet bakımından uyumlu hale getirilmelidir.

Quiz

1.اَلَّذِي ism-i mevsulünün çoğul (müzekker) şekli hangisidir?

اَلَّتِياَلَّذِينَاَللَّاتِياَلَّذِي

2.اَلَّتِي ism-i mevsulünün çoğul şekli hangisidir?

اَلَّذِينَاَللَّاتِياَلَّذِياَلَّتَانِ

3.مِنْ + مَا birleşimi nasıl yazılır?

مِنْمَامِمَّمِنَمَامِمَا

4.بِ + مَا birleşimi nasıl yazılır?

بِمَابِمَبِيمَابِمَاذَا

5.«Yılanı ne ile öldürdün?» sorusu nasıl kurulur?

بِمَ قَتَلْتَ الْحَيَّةَ؟بِمَا قَتَلْتَ الْحَيَّةَ؟لِمَ قَتَلْتَ الْحَيَّةَ؟مَاذَا قَتَلْتَ الْحَيَّةَ؟

6.«Dün gelen öğrenciler nerede?» cümlesi nasıl kurulur (çoğul)?

أَيْنَ الطَّالِبُ الَّذِي جَاءَ أَمْسِ؟أَيْنَ الطُّلَّابُ الَّذِينَ جَاءُوا أَمْسِ؟أَيْنَ الطُّلَّابُ الَّتِي جَاءَتْ أَمْسِ؟أَيْنَ الطُّلَّابُ الَّذِي جَاءُوا؟

7.Allah insanı neyden yarattığını soran soru nasıl kurulur?

لِمَ خَلَقَ اللَّهُ الْإِنْسَانَ؟مِمَّ خَلَقَ اللَّهُ الْإِنْسَانَ؟بِمَ خَلَقَ اللَّهُ الْإِنْسَانَ؟عَمَّ خَلَقَ اللَّهُ الْإِنْسَانَ؟

8.Cümle kur: Şu anda evinize giren adamlar kim?

9.Cümle kur: Allah insanı neden yarattı? Onu çamurdan yarattı

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →