دَرْس 34

Çoğul Alıştırmaları 4

s. 75 - 78

Konu Anlatımı

Bu ders, çoğul ünitesinin son alıştırma bölümüdür. Üç çoğul türü bir arada, cümle ve çeviri çalışmalarıyla pekiştirilir. Bu derste pekiştirilen kritik kural — cansız çoğulların uyumu: Akılsız (cansız/eşya) çoğul isimler, fiil ve sıfat bakımından TEKİL DİŞİL gibi muamele görür. Bu, Arapçanın önemli ve Türkçeden çok farklı bir kuralıdır.

Kelimeler

اَلْكُتُبel-kütübkitaplar (cansız çoğul)

اَلْبُيُوتel-büyûtevler (cansız çoğul)

اَلسَّيَّارَاتes-seyyârâtarabalar (cansız çoğul)

جَدِيدَةcedîdeyeni (tekil dişil)

كَبِيرَةkebîrebüyük (tekil dişil)

Örnek Cümle

اَلْكُتُبُ جَدِيدَةٌ.Kitaplar yenidir. (cansız çoğul → tekil dişil)

Konu Anlatımı (devamı)

• اَلْكُتُبُ جَدِيدَةٌ (kitaplar yenidir — جَدِيدَة tekil dişil, جُدُد değil). • اَلْبُيُوتُ كَبِيرَةٌ (evler büyüktür — كَبِيرَة tekil dişil). • اَلسَّيَّارَاتُ جَمِيلَةٌ (arabalar güzeldir). Akıllı çoğullarda ise uyum çoğuldur: • اَلطُّلَّابُ مُجْتَهِدُونَ (öğrenciler çalışkandır — çoğul sıfat). • اَلْمُدَرِّسُونَ فِي الْفَصْلِ (öğretmenler sınıftadır). Özet kural: Akıllı çoğul → çoğul uyum; akılsız (cansız) çoğul → tekil dişil uyum. Bu ayrımı doğru yapmak, çoğul cümleleri doğru kurmanın anahtarıdır. Çeviri çalışmaları bu iki uyum türünü karşılaştırmalı olarak pekiştirir.

Tüm Kelimeler

اَلطُّلَّابet-tullâböğrenciler (akıllı çoğul)

مُجْتَهِدُونَmüctehidûnçalışkanlar (çoğul sıfat)

اَلْمُدَرِّسُونَel-müderrisûnöğretmenler

عَاقِلâkilakıllı (canlı, insan)

غَيْر عَاقِلgayru âkilakılsız (cansız/eşya)

Örnek Cümleler

اَلْبُيُوتُ كَبِيرَةٌ.

Evler büyüktür.

اَلسَّيَّارَاتُ جَمِيلَةٌ.

Arabalar güzeldir.

اَلطُّلَّابُ مُجْتَهِدُونَ.

Öğrenciler çalışkandır. (akıllı çoğul → çoğul)

اَلْمُدَرِّسُونَ فِي الْفَصْلِ.

Öğretmenler sınıftadır.

İpuçları

Cansız (akılsız) çoğullar fiil/sıfatta tekil dişil gibi davranır.
اَلْكُتُبُ جَدِيدَةٌ (جُدُد değil) — bu Türkçeden çok farklı bir kuraldır.
Akıllı çoğullarda uyum çoğuldur: اَلطُّلَّابُ مُجْتَهِدُونَ.
Özet: akıllı çoğul→çoğul, akılsız çoğul→tekil dişil uyum.

Quiz

1.Cansız (akılsız) çoğul isimler fiil/sıfatta nasıl muamele görür?

Eril çoğulTekil dişilTekil erilİkil

2.'Kitaplar yenidir' nasıl doğru kurulur?

اَلْكُتُبُ جُدُدٌاَلْكُتُبُ جَدِيدَةٌاَلْكُتُبُ جَدِيدُونَاَلْكُتُبُ جَدِيدٌ

3.Akıllı (insan) çoğullarda uyum nasıldır?

Tekil dişilÇoğulTekil erilİkil

4.غَيْر عَاقِل ne demektir?

AkıllıAkılsız (cansız/eşya)ÇoğulTekil

5.'اَلْبُيُوتُ كَبِيرَةٌ' cümlesinde sıfat neden tekil dişildir?

Evler dişil olduğu içinCansız çoğul olduğu içinYanlıştırTekil olduğu için

6.'اَلطُّلَّابُ مُجْتَهِدُونَ' cümlesinde uyum nasıldır?

Tekil dişilÇoğul (akıllı varlık)Tekil erilİkil

7.عَاقِل kelimesi neyi ifade eder?

CansızAkıllı (canlı/insan)ÇoğulEşya

8.Cümle kur: Kitaplar yenidir.

9.Cümle kur: Evler büyüktür.

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →