دَرْس 33

Çoğul Türleri

s. 73 - 75

Konu Anlatımı

Bu derste çoğulun (cem') üç ana türü sistemli olarak öğretilir. Bu, Arapça çoğul sisteminin temel sınıflandırmasıdır. Çoğulun üç türü: 1. Cem' müzekker salim (kurallı eril çoğul): Akıllı erkek varlıklar için. Kelime bozulmaz, ـُونَ (ref' halinde) veya ـِينَ (nasb/cerr halinde) eki alır. Örnek: مُسْلِم → مُسْلِمُونَ / مُسْلِمِينَ، مُدَرِّس → مُدَرِّسُونَ. 2.

Kelimeler

جَمْع مُذَكَّر سَالِمcem' müzekker salimkurallı eril çoğul

جَمْع مُؤَنَّث سَالِمcem' müennes salimkurallı dişil çoğul

جَمْع مُكَسَّرcem' mükesserkırık çoğul (gövde değişir)

مُسْلِمُونَmüslimûnmüslümanlar

مُسْلِمَاتmüslimâtmüslüman kadınlar

Örnek Cümle

مُسْلِم → مُسْلِمُونَmüslüman → müslümanlar (müz. salim)

Konu Anlatımı (devamı)

Cem' müennes salim (kurallı dişil çoğul): Dişil varlıklar için. Kelime bozulmaz, ـَات eki alır (genelde sondaki ة düşer). Örnek: مُسْلِمَة → مُسْلِمَات، مُدَرِّسَة → مُدَرِّسَات، سَيَّارَة → سَيَّارَات. 3. Cem' mükesser (kırık çoğul): Hem akıllı hem cansız varlıklar için olabilir; kelimenin iç yapısı (gövdesi) değişir, belli bir kural yoktur, ezberlenir. Örnek: رَجُل → رِجَال، كِتَاب → كُتُب، وَلَد → أَوْلَاد، بَيْت → بُيُوت، قَلَم → أَقْلَام. Hangi tür ne zaman: Salim çoğullar düzenli ek alırken, kırık çoğul kelimeye göre değişir ve sözlükle öğrenilir. Bir kelimenin çoğul türünü bilmek, doğru okumak için gereklidir.

Tüm Kelimeler

بُيُوتbüyûtevler (بَيْت çoğulu)

أَقْلَامaklâmkalemler

سَيَّارَاتseyyârâtarabalar

كُتُبkütübkitaplar

مُدَرِّسُونَmüderrisûnöğretmenler

Örnek Cümleler

مُسْلِمَة → مُسْلِمَات

müslüman kadın → müslüman kadınlar (müe. salim)

كِتَاب → كُتُب

kitap → kitaplar (mükesser)

بَيْت → بُيُوت

ev → evler (mükesser)

سَيَّارَة → سَيَّارَات

araba → arabalar (müe. salim)

İpuçları

Üç çoğul türü: müzekker salim, müennes salim, mükesser (kırık).
Müzekker salim: ـُونَ/ـِينَ. Müennes salim: ـَات. İkisi kelimeyi bozmaz.
Mükesser çoğulda gövde değişir, kuralı yoktur, ezberlenir: رَجُل→رِجَال.
Bir kelimenin çoğul türü sözlükle öğrenilir.

Quiz

1.Arapçada çoğulun kaç ana türü vardır?

İkiÜçDörtBeş

2.Cem' müennes salim eki hangisidir?

ـُونَـِينَـَاتdeğişken

3.Kelime gövdesinin değiştiği çoğul türü hangisidir?

Müzekker salimMüennes salimMükesser (kırık)Müsenna

4.مُسْلِم kelimesinin kurallı eril çoğulu nedir?

مُسْلِمَاتمُسْلِمُونَمَسَالِممُسْلِمَان

5.بَيْت kelimesinin çoğulu (بُيُوت) hangi türdür?

Müzekker salimMüennes salimMükesserMüsenna

6.سَيَّارَة kelimesinin çoğulu hangisidir?

سَيَّارُونسَيَّارَاتسَوَائِرسَيَّارَان

7.Kırık çoğul nasıl öğrenilir?

Düzenli ekleSözlükle/ezberleHep aynı kurallaÖğrenilemez

8.Cümle kur: müslüman → müslümanlar

9.Cümle kur: müslüman kadın → müslüman kadınlar

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →