دَرْس 29

İsm-i Mevsul

s. 66, 67

Konu Anlatımı

Bu derste ism-i mevsul (ilgi zamiri) الَّذِي öğretilir. İsm-i mevsul, bir ismi kendisinden sonra gelen bir cümleyle (sıla cümlesi) niteleyen bağlama öğesidir. الَّذِي (ellezî): "...en, ...ki o" anlamı taşır; eril tekil için kullanılır. Türkçedeki "-en/-an" ortacına veya "ki o" bağlacına karşılık gelir. Örnek: اَلرَّجُلُ الَّذِي فِي الْبَيْتِ (evdeki adam / evde olan adam).

Kelimeler

اَلَّذِيellezî...en (eril tekil ilgi zamiri)

اَلَّتِيelletî...en (dişil tekil)

اِسْم مَوْصُولism-i mevsûlilgi zamiri

صِلَةsılaism-i mevsulden sonraki açıklayıcı cümle

اَلطَّالِبet-tâliböğrenci

Örnek Cümle

اَلرَّجُلُ الَّذِي فِي الْبَيْتِ طَبِيبٌ.Evdeki adam doktordur.

Konu Anlatımı (devamı)

Yapı: İsm-i mevsul + sıla cümlesi. الَّذِي'den sonra gelen cümle (sıla), önceki ismi açıklar. Örnek: هَذَا هُوَ الطَّالِبُ الَّذِي خَرَجَ (bu, çıkan öğrencidir). Cinse göre değişim (giriş): • الَّذِي (ellezî): eril tekil → "...en (erkek)" • الَّتِي (elletî): dişil tekil → "...en (kadın/dişil)" Örnek: اَلْبِنْتُ الَّتِي فِي الْغُرْفَةِ (odadaki kız). Önemli: İsm-i mevsul her zaman marife (belirli) bir ismi niteler; nitelediği isim de marife olur. الَّذِي kendisi de başında اَلْ taşır. Bu yapı, cümleleri birbirine bağlayıp daha uzun ve açıklayıcı ifadeler kurmayı sağlar.

Tüm Kelimeler

خَرَجَhareceçıktı

جَلَسَceleseoturdu

اَلْبِنْتel-bintkız

اَلرَّجُلer-racüladam

اَلْغُرْفَةel-gurfeoda

Örnek Cümleler

هَذَا هُوَ الطَّالِبُ الَّذِي خَرَجَ.

Bu, çıkan öğrencidir.

اَلْبِنْتُ الَّتِي فِي الْغُرْفَةِ زَيْنَبُ.

Odadaki kız Zeyneb'dir.

اَلْكِتَابُ الَّذِي عَلَى الْمَكْتَبِ جَدِيدٌ.

Masanın üstündeki kitap yenidir.

مَنِ الرَّجُلُ الَّذِي جَلَسَ؟

Oturan adam kimdir?

İpuçları

الَّذِي (eril) ve الَّتِي (dişil) ilgi zamirleridir; '-en/-an' anlamı verir.
İsm-i mevsulden sonra gelen açıklayıcı cümleye sıla denir.
İsm-i mevsul her zaman marife bir ismi niteler.
الَّذِي eril tekil, الَّتِي dişil tekil için kullanılır.

Quiz

1.الَّذِي ilgi zamiri hangi cins/sayı için kullanılır?

Dişil tekilEril tekilÇoğulİkil

2.İsm-i mevsulden sonra gelen açıklayıcı cümleye ne denir?

HaberSılaMübtedaSıfat

3.'اَلرَّجُلُ الَّذِي فِي الْبَيْتِ' ne demektir?

Adam evdedirEvdeki adamEv adamındırAdamın evi

4.Dişil tekil için hangi ism-i mevsul kullanılır?

الَّذِيالَّتِيالَّذِينَهَؤُلَاءِ

5.İsm-i mevsul nasıl bir ismi niteler?

Sadece nekiraSadece marifeHer ikisiHiçbiri

6.خَرَجَ fiilinin anlamı nedir?

GirdiÇıktıOturduGitti

7.الَّذِي Türkçede hangi ekle çevrilebilir?

-de/-da-en/-an (ki o)-den-e doğru

8.Cümle kur: Oturan adam kimdir?

9.Cümle kur: Evdeki adam doktordur

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →