دَرْس 29

Esmai Hamse'den Zu ve Zatu

s. 52 - 53

Konu Anlatımı

Bu ders, daha önce görülen ذُو (esma-i hamseden, "sahip/...lı") kelimesinin bir uygulamasına devam ediyor: kırmızı kaplı kitap, yeşil kapılı ev, gözlüklü genç, uzun sakallı adam gibi örneklerle ذُو'nun her zaman müfret müzekker bir isimden sonra geldiği, onun sıfatı olduğu ve kendisinden sonraki (mecrûr) isimle bir izafet ilişkisi kurduğu (mudaf-mudafun ileyh) tekrar pekiştiriliyor.

Kelimeler

ذُوzusahip (müfret müzekker isimden sonra)

ذَاتُzâtusahip (müfret müennes isimden sonra)

لِحْيَةlihyesakal

نَظَّارَةnazzâragözlük

عَجَلَة / دَرَّاجَةacele / derrâcetekerlek / bisiklet

Örnek Cümle

مَنْ ذَلِكَ الْوَلَدُ ذُو الْقَمِيصِ الْأَحْمَرِ؟Kırmızı gömlekli o çocuk kim?

Konu Anlatımı (devamı)

Ardından ذُو'nun müennes şekli olan ذَاتُ tanıtılıyor: renkli resimli dergi, üç tekerlekli bisiklet (دَرَّاجَة), büyük pencereli bina, yüksek minareli camiler gibi örneklerle ذَاتُ'nun müfret müennes isimlerden sonra geldiği gösteriliyor. Dikkat çekici bir nokta: cem gayri akıl isimlerden (örneğin الْمَسَاجِدُ - camiler) sonra da ذَاتُ kullanılır, çünkü akıl taşımayan çoğullar Arapçada müennes muamelesi görür. Son olarak kesir (bölme) sayıları öğreniliyor: نِصْف (yarım), ثُلُث (üçte bir), رُبْع (dörtte bir), خُمُس (beşte bir), سُدُس (altıda bir), سُبْع (yedide bir), ثُمُن (sekizde bir), تُسْع (dokuzda bir), عُشْر (onda bir).

Tüm Kelimeler

مَنَارَة (ج مَنَائِر)menâre (c. menâir)minare

نِصْفnısfyarım, buçuk

ثُلُث / رُبْعsülüs / rub'üçte bir / dörtte bir

خُمُس / سُدُسhumus / südüsbeşte bir / altıda bir

عُشْرuşronda bir

Örnek Cümleler

أَيْنَ الْمَجَلَّةُ ذَاتُ الصُّوَرِ الْمُلَوَّنَةِ؟

Renkli resimli dergi nerede?

هَذِهِ الدَّرَّاجَةُ ذَاتُ الْعَجَلِ الثَّلَاثِ لِابْنِي الصَّغِيرِ.

Bu üç tekerlekli bisiklet küçük oğlumundur.

تِلْكَ الْمَسَاجِدُ ذَاتُ الْمَنَائِرِ الْعَالِيَةِ جَمِيلَةٌ جِدًّا.

Yüksek minareli o camiler çok güzeldir.

دَرَسَ عَلِيٌّ الدَّرْسَ نِصْفَ سَاعَةٍ.

Ali dersi yarım saat çalıştı.

İpuçları

ذُو, esma-i hamseden biridir; her zaman müfret müzekker bir isimden sonra gelir ve o ismin sıfatı olur: الرَّجُلُ ذُو اللِّحْيَةِ (sakallı adam).
ذَاتُ, ذُو'nun müennes şeklidir; müfret müennes bir isimden sonra gelir: الْمَجَلَّةُ ذَاتُ الصُّوَرِ (resimli dergi).
Cem gayri akıl isimlerden sonra da ذَاتُ kullanılır, çünkü bu tür çoğullar müennes muamelesi görür: الْمَسَاجِدُ ذَاتُ الْمَنَائِرِ.
Kesir sayıları: نِصْف (1/2), ثُلُث (1/3), رُبْع (1/4), خُمُس (1/5), سُدُس (1/6), سُبْع (1/7), ثُمُن (1/8), تُسْع (1/9), عُشْر (1/10).

Quiz

1.ذُو hangi tür isimden sonra gelir?

Müfret müennesMüfret müzekkerCem müzekkerCem müennes

2.ذَاتُ hangi tür isimden sonra gelir?

Müfret müzekkerMüfret müennes / cem gayri akılCem müzekkerSadece özel isimler

3.«Sakallı adam» ifadesi nasıl kurulur?

الرَّجُلُ ذَاتُ اللِّحْيَةِالرَّجُلُ ذُو اللِّحْيَةِالرَّجُلُ ذَوُو اللِّحْيَةِالرَّجُلُ ذَوَاتُ اللِّحْيَةِ

4.«Resimli dergi» ifadesi nasıl kurulur?

الْمَجَلَّةُ ذُو الصُّوَرِالْمَجَلَّةُ ذَاتُ الصُّوَرِالْمَجَلَّةُ ذَوَاتُ الصُّوَرِالْمَجَلَّةُ ذَوُو الصُّوَرِ

5.Cem gayri akıl bir isimden (örn. camiler) sonra hangisi kullanılır?

ذُوذَاتُذَوُوHiçbiri

6.ثُلُث hangi kesri ifade eder?

1/21/31/41/5

7.خُمُس hangi kesri ifade eder?

1/41/51/61/7

8.Cümle kur: Kırmızı gömlekli o çocuk kim?

9.Cümle kur: Ali dersi yarım saat çalıştı

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →