دَرْس 18

İsim Cümlesini Fiil Cümlesine Çevirme

s. 34 - 35

Konu Anlatımı

Bu ders, isim cümlelerini fiil cümlesine dönüştürme alıştırmasını tamamlıyor: الْأَوْلَادُ شَرِبُوا الْقَهْوَةَ (isim cümlesi) → شَرِبَ الْأَوْلَادُ الْقَهْوَةَ (fiil cümlesi) gibi 10 örnekle, haberdeki fiilin öne alınıp müptedanın fail yapıldığı ve fiilin bu süreçte müfret hâle geldiği pekiştiriliyor.

Kelimeler

سَمِعَ (يَسْمَعُ)semi'aduydu

خَرَجَ (يَخْرُجُ)haraceçıktı

دَخَلَ (يَدْخُلُ)dehalegirdi

جَلَسَ (يَجْلِسُ)celeseoturdu

وَveve (atıf harfi)

Örnek Cümle

شَرِبَ الْأَوْلَادُ الْقَهْوَةَ.Çocuklar kahveyi içtiler.

Konu Anlatımı (devamı)

Ardından önemli bir inceliğe geçiliyor: birden fazla fiil وَ (ve) ile birbirine bağlandığında, ilk fiil (faili açık isimse) müfret gelir, fakat وَ'den sonraki fiiller failin gerçek sayısına göre çekimlenir. Örneğin دَخَلَ الطُّلَّابُ الْفَصْلَ وَجَلَسُوا (öğrenciler sınıfa girdiler ve oturdular) cümlesinde ilk fiil دَخَلَ müfret iken, وَ'den sonraki جَلَسُوا çoğuldur — çünkü bu noktada fail artık bir zamirle ("onlar") ima edilmektedir, açık isim olarak tekrarlanmamaktadır. Bu kural ضَرَبَ الْأَوْلَادُ الْحَيَّةَ وَقَتَلُوهَا (çocuklar yılana vurdular ve onu öldürdüler) ve سَمِعَ النَّاسُ الْأَذَانَ وَذَهَبُوا إِلَى الْمَسْجِدِ (insanlar ezanı duydular ve camiye gittiler) gibi örneklerle pekiştiriliyor; ayrıca قَتَلُوهَا'daki ـهَا zamirinin önceki cümlede geçen الْحَيَّةَ kelimesine döndüğüne dikkat çekiliyor.

Tüm Kelimeler

أَكَلَekeleyedi

شَرِبَşeribeiçti

قَرَأَkara'eokudu

طَبِيبَة (ج طَبِيبَات)tabîbe (c. tabîbât)kadın doktor

مُسْتَشْفَىmustaşfâhastane

Örnek Cümleler

سَمِعَ النَّاسُ الْأَذَانَ.

İnsanlar ezanı duydular.

دَخَلَ الطُّلَّابُ الْفَصْلَ وَجَلَسُوا.

Öğrenciler sınıfa girdiler ve oturdular.

ضَرَبَ الْأَوْلَادُ الْحَيَّةَ وَقَتَلُوهَا.

Çocuklar yılana vurdular ve onu öldürdüler.

سَمِعَ النَّاسُ الْأَذَانَ وَذَهَبُوا إِلَى الْمَسْجِدِ.

İnsanlar ezanı duydular ve camiye gittiler.

İpuçları

İsim cümlesini fiil cümlesine çevirirken, haberdeki fiil öne alınır, müpteda ise onun faili olur ve fiil müfret hale gelir.
Birden fazla fiil وَ ile birbirine bağlandığında, ilk fiil (faili açık isimse) müfret gelir, fakat وَ'den sonraki fiiller failin gerçek sayısına göre çekimlenir.
Bu ayrımın sebebi: وَ'den sonraki fiil artık açık isimle değil, zımni bir zamirle faile bağlanır.
Mef'ûlün bihe dönen zamirler doğrudan fiile bitişir: قَتَلُوهَا (onu öldürdüler) — ـهَا zamiri önceki cümlede geçen الْحَيَّةَ kelimesine döner.

Quiz

1.«الْأَوْلَادُ شَرِبُوا الْقَهْوَةَ» isim cümlesinin fiil cümlesi hâli hangisidir?

شَرِبُوا الْأَوْلَادُ الْقَهْوَةَشَرِبَ الْأَوْلَادُ الْقَهْوَةَالْأَوْلَادُ شَرِبَ الْقَهْوَةَشَرِبَتِ الْأَوْلَادُ الْقَهْوَةَ

2.«دَخَلَ الطُّلَّابُ وَ...» cümlesinde وَ'den sonraki fiil (oturdular) nasıl gelir?

جَلَسَ (müfret)جَلَسُوا (çoğul)جَلَسَتْ (müennes)جَلَسْنَ (çoğul müennes)

3.Neden ilk fiil müfret, ikinci fiil çoğul gelir?

Rastgele bir kuraldırİkinci fiil zamirle faile bağlanır, ilki açık isimleBirinci fiil geçişsizdirİkinci fiil emirdir

4.«قَتَلُوهَا» kelimesindeki ـهَا zamiri neye döner?

ÇocuklaraYılanaAdamaÖğretmene

5.«İnsanlar ezanı duydular» cümlesinin fiil cümlesi hâli hangisidir?

النَّاسُ سَمِعُوا الْأَذَانَسَمِعَ النَّاسُ الْأَذَانَسَمِعُوا النَّاسُ الْأَذَانَسَمِعَتِ النَّاسُ الْأَذَانَ

6.«الطُّلَّابُ كَتَبُوا الْأَجْوِبَةَ» cümlesinin fiil cümlesi hâli hangisidir?

كَتَبَ الطُّلَّابُ الْأَجْوِبَةَكَتَبُوا الطُّلَّابُ الْأَجْوِبَةَالطُّلَّابُ كَتَبَ الْأَجْوِبَةَكَتَبَتِ الطُّلَّابُ الْأَجْوِبَةَ

7.وَ harfi Arapçada ne işe yarar?

Soru sorarİki cümleyi/kelimeyi bağlar (atıf)Olumsuzluk yaparEmir bildirir

8.Cümle kur: Öğrenciler sınıfa girdiler ve oturdular

9.Cümle kur: İnsanlar ezanı duydular ve camiye gittiler

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →