دَرْس 11

İsim Tamlamasına Giriş

s. 27, 28

Konu Anlatımı

Bu derste isim tamlaması (izâfet) konusuna giriş yapılır. İzâfet, iki ismin birbirine eklenerek "bir şeyin bir şeyi/sahibi" anlamı oluşturduğu yapıdır. Yapı: Tamlama iki parçadan oluşur: mudâf (tamlanan) ve mudâfun ileyh (tamlayan). Türkçedeki "öğretmenin kitabı" gibi. Arapçada sıra terstir: önce tamlanan, sonra tamlayan gelir. Örnek: كِتَابُ مُحَمَّدٍ (Muhammed'in kitabı).

Kelimeler

إِضَافَةizâfetisim tamlaması

مُضَافmudâftamlanan (ilk isim)

مُضَافٌ إِلَيْهِmudâfun ileyhtamlayan (ikinci isim, mecrur)

كِتَابُ مُحَمَّدٍkitâbu MuhammedinMuhammed'in kitabı

بَيْتُ المُدَرِّسِbeytü'l-müderrisiöğretmenin evi

Örnek Cümle

كِتَابُ مُحَمَّدٍMuhammed'in kitabı

Konu Anlatımı (devamı)

Burada كِتَابُ mudâf (tamlanan), مُحَمَّدٍ mudâfun ileyhtir (tamlayan). İki temel kural: • Mudâf (ilk isim) belirlilik takısı (اَلْ) ve tenvin almaz. كِتَابُ المُدَرِّسِ doğru; الكِتَابُ المُدَرِّسِ yanlıştır. • Mudâfun ileyh (ikinci isim) her zaman mecrur olur, yani sonu esre (kesra) alır: مُحَمَّدٍ، المُدَرِّسِ. Örnekler: بَيْتُ المُدَرِّسِ (öğretmenin evi), بَابُ البَيْتِ (evin kapısı), كِتَابُ اللهِ (Allah'ın kitabı). Bu yapı, isim cümlelerinin çözümlenmesinde (i'rab) sıkça karşımıza çıkar; mudâf cümledeki görevine göre hareke alırken, mudâfun ileyh daima mecrur kalır.

Tüm Kelimeler

بَابُ البَيْتِbâbü'l-beytievin kapısı

غُرْفَةgurfeoda

دُكَّانdükkândükkân

مَكْتَبmektebyazı masası / ofis

مَجْرُورmecruresre almış (cerr durumunda)

Örnek Cümleler

مَكْتَبُ المُدَرِّسِ

öğretmenin yazı masası

بَيْتُ المُهَنْدِسِ

mühendisin evi

مِفْتَاحُ البَيْتِ

evin anahtarı

كِتَابُ اللهِ

Allah'ın kitabı

اَلقُرْآنُ كِتَابُ اللهِ.

Kur'an, Allah'ın kitabıdır.

İpuçları

İzâfette sıra Türkçenin tersidir: önce tamlanan (mudâf), sonra tamlayan (mudâfun ileyh) gelir.
Mudâf (ilk isim) ne اَلْ ne de tenvin alır.
Mudâfun ileyh (ikinci isim) daima mecrurdur (sonu esre).
كِتَابُ اللهِ gibi tamlamalarda ikinci ismin sonundaki esre tamlamayı belli eder.

Quiz

1.İsim tamlamasında ilk isme (tamlanan) ne ad verilir?

Mudâfun ileyhMudâfMecrurHaber

2.Tamlayan (mudâfun ileyh) hangi hareke durumundadır?

Merfu (ötre)Mansub (üstün)Mecrur (esre)Sakin

3.Mudâf (ilk isim) için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

اَلْ ve tenvin almazHep tenvinlidirHep اَلْ alırMecrurdur

4.كِتَابُ مُحَمَّدٍ ne anlama gelir?

Bir kitap ve MuhammedMuhammed'in kitabıMuhammed bir kitaptırKitap Muhammed'dedir

5.Türkçeye göre Arapça izâfette sıralama nasıldır?

AynıdırTerstir (önce tamlanan)RastgeledirFiille başlar

6.İzâfette mudâfun ileyh (ikinci isim) hangi haldedir?

MerfûMansûbMecrur (esre)Sakin

7.'بَيْتُ المُدَرِّسِ' ne demektir?

Öğretmen eviÖğretmenin eviEv öğretmendirBir ev

8.Cümle kur: Muhammed'in kitabı

9.Cümle kur: öğretmenin yazı masası

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →