دَرْس 10

BOSCH Formülü, İsim Cümlesi

s. 27 (örnekler s. 14-18)

Konu Anlatımı

Arapçada her isim dört temel açıdan incelenir. Bu dört özelliği akılda tutmak için baş harflerinden oluşan "BSCH" kısaltması kullanılabilir: Belirlilik, Sayı, Cinsiyet, Hareke. Belirlilik: İsim ya nekira (belirsiz, "bir...") ya da marife (belirli) olur. Nekira ismin başında belirlilik takısı (اَلْ) bulunmaz ve sonu çift hareke (tenvin) ile biter: كِتَابٌ (bir kitap).

Kelimeler

اِسْمisimisim (varlık bildiren kelime)

نَكِرَةnekirabelirsiz isim ('bir...')

مَعْرِفَةmarifebelirli isim

مُفْرَدmüfredtekil

مُثَنَّىmüsennaikil (iki varlık)

Örnek Cümle

كِتَابٌbir kitap (nekira — sonu tenvinli)

Konu Anlatımı (devamı)

Marife ismin başında اَلْ bulunur ve sonu tek hareke alır: اَلْكِتَابُ (kitap). Sayı: Arapçada üç sayı kategorisi vardır. Müfred (tekil), müsenna/tesniye (ikil) ve cem' (çoğul). Önemli bir ayrım: Arapçada çoğul için en az üç varlık gerekir; iki varlık ayrı bir kategoridir (müsenna). Örnek: مُسْلِمٌ (bir müslüman), مُسْلِمَانِ (iki müslüman), مُسْلِمُونَ (müslümanlar). Cinsiyet: İsim ya müzekker (eril) ya da müennes (dişil) olur. Örnek: مُدَرِّسٌ (erkek öğretmen), مُدَرِّسَةٌ (kadın öğretmen). Müennes isimler genellikle sonlarındaki yuvarlak te (ة) ile tanınır. Hareke (i'rab): İsim, cümle içindeki görevine göre sonunda farklı bir hareke alır. Üç temel durum vardır: ref' (özne durumu), nasb (nesne durumu) ve cerr (harf-i cerden sonraki durum). Bu durumlar ileriki derslerde ayrıntılı işlenir. Bu dört özellik (belirlilik, sayı, cinsiyet, hareke), bir ismi tahlil ederken her zaman başvurulan temel çerçevedir.

Tüm Kelimeler

جَمْعcem'çoğul (üç ve fazlası)

مُذَكَّرmüzekkereril

مُؤَنَّثmüennesdişil

اَلْel- (lâmu't-ta'rîf)belirlilik takısı

Örnek Cümleler

اَلْكِتَابُ

kitap (marife — başında اَلْ var)

مُسْلِمٌ / مُسْلِمَانِ / مُسْلِمُونَ

bir müslüman / iki müslüman / müslümanlar (müfred / müsenna / cem')

مُدَرِّسٌ / مُدَرِّسَةٌ

erkek öğretmen (müzekker) / kadın öğretmen (müennes)

İpuçları

Bir ismi dört açıdan düşün: Belirlilik, Sayı, Cinsiyet, Hareke (BSCH).
Arapçada çoğul (cem') için en az üç varlık gerekir; iki varlık "müsenna"dır. Bu, Türkçeden önemli bir farktır.
Nekira: başında اَلْ yok, sonu çift hareke (tenvin). Marife: başında اَلْ var, sonu tek hareke.
Müennes isimler çoğunlukla sonundaki yuvarlak te (ة) ile tanınır.

Quiz

1.BOSCH formülündeki B-S-C-H harfleri ismin hangi dört özelliğini temsil eder?

Bina, Sıfat, Cümle, HarfBelirlilik, Sayı, Cinsiyet, HarekeBab, Sin, Cim, HeBaşlık, Söz, Cevap, Hal

2.Arapçada bir isme 'çoğul' (cem') muamelesi yapılabilmesi için en az kaç varlık gerekir?

İkiÜçDörtBeş

3.İki varlığı ifade eden sayı kategorisi nedir?

MüfredCem'Müsenna (tesniye)Marife

4.Başında اَلْ bulunmayan, sonu çift hareke (tenvin) ile biten isim nasıl adlandırılır?

MarifeNekiraMüennesMüsenna

5.'Müennes' kelimesi neyi ifade eder?

Eril varlıkDişil varlıkÇoğul varlıkBelirli varlık

6.اَلْ takısı olmayan, sonu tenvinli isim nasıl adlandırılır?

MarifeNekiraMüsennaCem'

7.Aşağıdakilerden hangisi müennes (dişil) isimdir?

مُدَرِّسٌمُدَرِّسَةٌكِتَابٌقَلَمٌ

8.Cümle kur: Nekira örneği: bir kitap

9.Cümle kur: Marife örneği: kitap (belirli)

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →

Dersin tamamını açmak ve quiz çözmek için ücretsiz üye ol

Ücretsiz üye ol →